ceachtanna

Ceacht 13: Dá mbeinn i mo... (Nan bithinn nam...)

   

Réamhrá

Sa cheacht seo, thchífidh tú an modh coinníollach i bhfeidhm i gcás idir rialta agus neamhrialta - nam bithinn dá mbeinn, nam i mo, mura mura agus a leithéidí.

Cairde Bréige

Tá focail áirithe i mórán an riocht chéanna sa dá theanga ach ós rud é go bhfuil bríonna ar leith bainte amach acu le himeacht aimsire, tugtar 'cairde bréige' nó 'cairdecoimhthíocha' orthu.

Samplaí sa cheacht seo

Ciallaíonn mu dheidhinn fá dtaobh de le hais faoi dhéin na Gaeilge a chuirfeá in iúl sa Ghàidhlig mar mu choinneimhairson. Cò aig' a tha fios cò mu dheidhinn a tha an dàn seo? Cá bhfios céard is brí leis an dán seo?

Ciallaíonn barrachd na Gàidhlig breis seachas barraíocht na Gaeilge a chuirfeá in iúl sa Ghàidhlig leis an fhocal cus. Gheibh thu barrachd fiosrachaidh gu h-ìseal Tá breis eolais le fáil anseo thíos

Ciallaíonn dùthaich an tuath agus an tír ar fad seachas limistéar beag de dúiche/dúthaigh, a chuirfeá in iúl sa Ghàidhlig leis an fhocal ceàrnaidh. Tha e ann an dùthaich thall thairis air choreigin an-dràsta Tá sí i dtír éigin thar lear i láthair na huaire

Foclóir

Nam bithinn nam Phrìomh Mhinistear, dè dhèanainn? Dá mbeinn i mo Thaoiseach, cad é a dhéanfainn? Nam biodh tu fhèin, dè dhèanadh tu? Dá mbeifeá féin, cad é a dhéanfá? Bheirinn Thabharfainn Cheannaichinn Cheannóinn Chuirinn Chuirfinn Dhèanainn Dhéanfainn Gheibhinn Gheobhainn Rachainn Théinn Thogainn Thógfainn Nam b' urrainn dhut Dá mb'fhéidir leat Barrachd Breis Dùthaich Tír