ceachtanna

Ceacht 3: Is file atá ionam ('S e bàrd a th' annam)

   

Réamhrá

Sa cheacht seo, foghlaimeoidh tú an dóigh le fiafraí cad é an obair atá ag duine agus sin a chur in iúl móide cén áit ina bhfuiltear ag obair. Fiafróidh agus inseoidh na mic léinn cad é atá siad a dhéanamh agus a bhfuil déanta acu ag baint feidhme as an leagan air iar.

Cuirfear breis eolais agus béime ar fáil maidir le cúrsa foghraíochta chomh maith.

Foghlaimeoidh tú fán méid atá i gceist i ndiaidh anréamhfhocail aig, fán dóigh ina gcuirtear béim le 's e agus 's ann agus mar a fheidhmíonn an briathar neamhrialta bi san aimsir láithreach agus san aimsir chaite.

Cairde Bréige

Tá focail áirithe i mórán an riocht chéanna sa dá theanga ach ós rud é go bhfuil bríonna ar leith bainte amach acu le himeacht aimsire, tugtar "cairde bréige" nó "cairdecoimhthíocha" orthu.

Samplaí sa cheacht seo

Is coitianta obair seachas post – cé gur ann dó – mar an focal Gàidhlige fá choinne post na Gaeilge. Dè 'n obair a th' agad fhèin an-dràsta? Céard é do ghairm faoi láthair?

Ní hionann bruidhinn na Gàidhlige (a chiallaíonn labhairt) agus bruíon na Gaeilge (a aistrítear leis an fhocal trod). Is ionann troid na Gaeilge agus sabaid na Gàidhlige. Bidh mi a' bruidhinn ann an Gàidhlig fhad 's a bhios mi a' trod ris an tè a th' ann Bím ag labhairt Gaeilge le mo bhean nuair a bhím ag bruíon léi

Ciallaíonn seinn na Gàidhlige amhránaíocht go príomha. Cluich is mó a deirtear sa Ghàidhlig fá choinne uirlis a chasadh. Seinn òran! Cas amhrán!

Ciallaíonn càch achan duine eile seachas achan duine uilig mar a chiallaíonn cách na Gaeilge. Càite bheil càch? Cá bhfuil chuile dhuine eile?

Foclóir

Dè 'n obair a th' agad? Cad é an obair atá agat? Dè 'n obair a th' agaibh? Cad é an obair atá agat/agaibh? S e ... a th' annam Is ... mé An e ... a th' annaibh? An ... tú? Nach e ... a th' annad? Nach ... tú? Càite bheil thu ag obair? Cá bhfuil tusa ag obair? Càite bheil sibh ag obair? Cá bhfuil tusa/sibhse ag obair? Tha mi ag obair ann an... Tá mé ag obair i... Tha mi ag obair ann am... Tá mé ag obair i... Tha mi ag obair anns a'... Tá mé ag obair sa... Tha mi ag obair anns an... Tá mé ag obair san... Chan eil thu ag obair ann an...? Níl tú ag obair i...? Nach eil...? Nach bhfuil...? A bheil mi ceart no ceàrr? An bhfuil an ceart nó an mícheart agam? Ag èisteachd Ag éisteacht A' bruidhinn Ag labhairt A' sgrìobhadh Ag scríobh A' leughadh Ag léamh A' smaoineachadh Ag smaoineamh Ag èirigh Ag éirí A' dùsgadh Ag dúiseacht Ag òl Ag ól Ag ithe Ag ithe A' seinn Ag canadh A' dannsadh Ag rince