ceachtanna

Ceacht 4: An teaghlach (An teaghlach)

   

Réamhrá

Sa cheacht seo foghlaimeoidh tú an dóigh le fiafraí de dhuine fán líon páistí atá acu agus sin a chur in iúl agus mar an céanna maidir le deartháireacha agus deirfiúracha.

Cuirfear breis eolais agus béime ar fáil maidir le cúrsaí foghraíochta.

Foghlaimeoidh tú mar a fheidhmíonn aig; uimhreacha daoine; bi san aimsir fháistineach agus san aimsir chaite agus; mar a fheidhmíonn bi + air bí + iar mar aimsir neamhfhoirfe.

Cairde Bréige

Tá focail áirithe i mórán an riocht chéanna sa dá theanga ach ós rud é go bhfuil bríonna ar leith bainte amach acu le himeacht aimsire, tugtar 'cairde bréige' nó 'cairdecoimhthíocha' orthu.

Samplaí sa cheacht seo

Ciallaíonn clann na Gàidhlige páistí. Teaghlach a deirtear seachas clann na Gaeilge. Och, clann an latha an-diugh! Och gasúir an lae inniu! 'S e teaghlach mòr a th' aig Lachaidh Tá muirín mór ag Liam

Ciallaíonn nighean 'girseach' nó 'cailín' chomh láidir céanna le díreach 'iníon'. Nach e nighean bhrèagha a th' ann an Ciorstaidh? Is cailín gleoite í Caitlín?

Ciallaíonn bràthair na Gàidhlig an dá rud deartháir agus cineál manaigh. Tha mo bhràthair ag obair ann an Singapore Tá mo dheartháir ag obair in Singapore

Foclóir

A bheil clann agad? An bhfuil muirín agat? A bheil clann agaibh? An bhfuil muirín agat/agaibh? Tha Chan eil Níl Nach eil? Nach bhfuil? Cia mheud duine cloinne a th' agad? Cén méid gasúrt atá agat? Cia mheud duine cloinne a th' agaibh? Cén méid gasúrt atá agat/agaibh? A bheil bràithrean is peathraichean agad An bhfuil dreatháireacha agus deirfúireacha agat? Tha Chan eil Níl Nach eil? Nach bhfuil? Am bi thu ann a-nochd? An mbeidh tú ann anocht? Bidh Beidh Cha bhi Ní bheidh Nach bi? Nach mbeidh? Dè bhios tu a' dèanamh a-màireach? Cad é a bheidh tú a dhéanamh amárach? Bidh mi... Beidh mé... Am bi? An mbeidh? Cha bhi Ní bheidh Nach bi thu...? Nach mbeidh tú...? Dè 'n aois a tha...? Cén aois atá ag...? Tha e... Tá ... aige A bheil? An bhfuil? Nach eil e...? Nach bhfuil ... aige? Aon duine Duine amháin Dithis Beirt Triùir Triúr Ceathrar Ceathrar Còignear Cúigear Sianar Seisear Nighean Iníon Mac Mac Bràthair Deartháir Piuthar Deirfiúr