ceachtanna

Ceacht 9: Ceannóidh mé teac (Ceannaichidh mi taigh)

   

Réamhrá

Sa cheacht seo, beidh na mic léinn ag foghlaim agus ag cur in iúl cad é a dhéanfaidh siad amach anseo.

Cuirfear breis eolais agus béime air fáil maidir le cúrsaí foghraíochta.

Cuirfear béim chomh maith ar bhriathra rialta ag toiseacht le consain san aimsir fháistineach agus ar bhriathra neamhrialta san aimsir chéanna. Taispeánfar an dóigh ina bhfeidhmíonn -idh/-aidh agus na foirmeacha dearfacha is diúltacha araon. Tá ceisteanna agus an fhoirm choibhneasta le fáil chomh maith.

Cairde Bréige

Tá focail áirithe i mórán an riocht chéanna sa dá theanga ach ós rud é go bhfuil bríonna ar leith bainte amach acu le himeacht aimsire, tugtar 'cairde bréige' nó 'cairdecoimhthíocha' orthu.

Samplaí sa cheacht seo

Is ionann aiseag sa Ghàidhlig agus caladhfarantóireacht go hiondúil seachas bréitseathbhunúleorghníomh. Tá macalla de bhrí naGaeilge le fáil fós sa leagan Gàidhlige aiseag na slàinte dhut áfach. Feuch nach caill thu an t-aiseag a-nis! Fainic a gcaillfeá an bád bán!

Ciallaíonn an ath- an chéad cheann eile mar atá mar shampla sa leagan an ath-sheachdain an tseachtain seo chugainn. Bidh mi ann an ath-oidhche má bhios mi air mo chaomhnadh Beidh mé ann san oíche amárach le cúnamh Dé

Is é an focal Gàidhlige is coitianta ar madadhgadhar. Cù-seilge a thugtar ar chú faoi mar a thuigtear an focal sin sa Ghaeilge de ghnáth. 'S beag orm an cù beag bìodach sin Is fuath liom an gaidhrín gránna sin

Foclóir

Dè nì thu? Cad é a dhéanfaidh tú? Dè nì sibh? Cad é a dhéanfaidh tú/sibh? Nì mi Déanfaidh mé Cha dèan mi Ní dhéanfaidh mé Nach dèan thu? Nach ndéanfaidh tú? Ceannaichidh mi Ceannóidh mé Cha cheannaich mi Ní cheannóidh mé An ceannaich thu? An gceannóidh tú? Nach ceannaich thu? Nach gceannóidh tú? Chì mi Tchífidh mé Chan fhaic mi Ní fheicfidh mé Am faic thu? An bhfeicfidh tú? Nach fhaic thu? Nach bhfeicfidh tú? An gabh thu...? An mbeidh ... agat? An gabh sibh? An mbeidh ... agat/agaibh? Gabhaidh mi Beidh Cha ghabh mi Ní bheidh Nach gabh thu? Nach mbeidh? Dè nì thu? Cad é a dhéanfaidh tú? Dè nì sibh? Cad é a dhéanfaidh tú/sibh? Nì mi Déanfaidh mé Cha dèan mi Ní dhéanfaidh mé Nach dèan thu? Nach ndéanfaidh tú? Am faigh thu? An bhfaighidh tú? Am faigh sibh? An bhfaighidh tú/sibh? Gheibh mi Gheobhaidh mé Chan fhaigh mi Ní bhfaighidh mé Nach fhaigh thu? Nach bhfaighidh tú? An tig thu? An dtiocfaidh tú? Thig mi Tiocfaidh mé Cha tig mi Ní thiocfaidh mé Nach tig thu? Nach dtiocfaidh tú? An toir thu? An dtabharfaidh tú? An toir sibh? An dtabharfaidh tú/sibh? Bheir mi Tabharfaidh mé Cha toir mi Ní thabharfaidh mé Nach toir thu? Nach dtabharfaidh tú? Nigh Peant Péinteáil Snàmh Snámh Ruith Rith